Luteranie w Polsce

Kościół Ewangelicko-Augsburski (Luterański) w Polsce jest spadkobiercą wielowiekowej tradycji. Już w kilka lat po wystąpieniu ks. dr Marcina Lutra w 1517 r. jego pisma i poglądy docierają do Polski. Znajdują życzliwy oddźwięk u wielu i mimo utrudnień, m.in. ze strony władzy królewskiej, stopniowo powstają parafie ewangelickie w Wielkopolsce, na Pomorzu, Mazurach i Śląsku. Nabożeństwa odprawiane są w języku narodowym, powstaje także literatura religijna w języku polskim: tłumaczenia Pisma Świętego, kancjonały - śpiewniki, postylle - zbiory kazań, katechizmy. Reformacja luterańska powszechnie rozwija się wśród mieszczan i chłopów na terenach zachodnich i wśród polskiej ludności poza granicami Rzeczypospolitej. Na terenach pod władzą cara rosyjskiego i króla pruskiego powstają parafie luterańskie założone przez kolonistów sz ukających lepszych warunków życia swoich rodzin. Ich potomkowie szybko się polonizują i biorą aktywny udział w życiu politycznym i kulturalnym kraju. Obecnie parafie o bardzo zróżnicowanej historii, często nieliczne, posiadają pamiątki bogatej przeszłości i różnych form życia religijnego. Wspólną ich cechą jest wyraźny wpływ Pisma Świętego na życie wspólnoty i jej pojedynczych członków. W przeszłości pozwalało to przetrwać okres kontrreformacji na Śląsku w XVII i XVIII wieku, gdy ewangelicy pozbawieni byli kościołów, szkół i księży. Studiowanie Biblii w domach i spotykanie się na tajnych nabożeństwach pozwoliło zachować wiarę i dotrwać do lepszych czasów.

Ciężkie doświadczenia dla polskich ewangelików przyniosła II wojna światowa, uwięzienie i śmierć wielu księży i osób świec-kich w obozach koncentracyjnych, wśród nich biskupa kościoła ks. Juliusza Burschego. Po roku 1945 Kościół odradza się do życia łącząc parafie należące poprzednio do różnych str uktur kościelnych, organizując życie religijne również dla nielicznych rozproszonych współwyznawców. Poza Śląskiem Cieszyńskim nabiera on cech diaspory.

Luteranie na świecie

Do 138 Kościołów członkowskich Światowej Federacji Luterańskiej należy prawie 66 mln luteran. W Kościołach poza ŚFL - 3,8 mln, głównie w Kościele Luterańskim Synodu Missourii w USA i Kanadzie (LCMS). Kraje o największej liczbie luteran to Niemcy (13,1 mln), USA (8 mln), Szwecja (7,2 mln), Finlandia (4,6 mln), Dania (4,5 mln), Indonezja (4,3 mln), Etiopia (4,2 mln) Norwegia (4 mln), Madagaskar (3 mln), Tanzania (3 mln), Holandia (2,6 mln) Indie (1,8 mln), Nigeria (1,3 mln). Do krajów większościowo luterańskich należą: Szwecja, Dania, Finlandia, Norwegia i Islandia.

Źródło – oficjalna strona Kościoła luterańskiego w Polsce 

Top of Page